پارادوکس چیست با مثال + [3 مثال از پارادوکس]

پارادوکس چیست (Paradox) و چه کاربردی دارد؟ چرا اصلا باید به مفهوم پارادوکس بپردازیم؟ اگر شما یکی از کاربران سایت ما باشید، مطمئنا در مقالات مختلفی که مربوط به موضوع سفر در زمان می‌شد، با کلمه “پارادوکس” رو به رو شدید.

در این پستها ما انواع پارادوکسهایی که مربوط به بحث سفر به گذشته و یا آینده می‌شد را توضیح دادیم؛ ولی اصلا به معنی خود پارادوکس هیچ اشاره ای نکردیم.

در ادامه این پست قصد داریم تا شما را کلمه پارادوکس آشنا کنیم و همچنین چند نمونه از پارادوکس را هم برای شما معرفی کنیم. این پست تن تاپ را از دست ندهید.

پارادوکس چیست

پارادوکس چیست؟ پارادوکس به زبان ساده

اول از همه باید به این سوال بپردازیم که اصلا پارادوکس چیست و چه معنی هایی می‌دهد؛ پارادوکس را اگر بخواهیم لغوی معنی کنیم، معنی “ناسازنما یا متناقض نما” را می‌دهد.

کلمه پارادوکس (Paradox) تشکیل شده از دو کلمه یونانی Para و Dox است که به ترتیب معنی تناقض و عقیده را می‌دهند؛

تعریف پارادوکس به زبان ساده اینگونه است که وقتی یک موضوعی مطرح می‌شود و این موضوع در راستای نظر جمع نیست و کلا با طرز فکر آنها متفاوت است؛ یعنی یک نظریه ای که می‌تواند کل مبحث آنها را زیر سوال ببرد.

اگر هنوز هم با کلمه پارادوکس آشنا نشدید نگران نباشید، در ادامه چندین مثال برای شما می‌زنیم تا کاملا متوجه منظور این مفهوم بشوید.

 

انواع پارادوکس چیست

از مفهوم پارادوکس در علم، فلسفه و ادبیات استفاده می‌شود که انواع مختلفی دارد و هر کدام هم برای زمان خاصی است؛ البته انواع پارادوکس را با مثال های پارادوکس اشتباه نگیرید! در ادامه معرفی انواع پارادوکس را بررسی می‌کنیم:

 

1. معنی پارادوکس عشق

بگذارید معنی پارادوکس عشق را با مثال برای شما توضیح دهم:

تا حالا برای شما پیش نیامده که از یک نفر هم بدتان بیاید و هم خوشتان؟ تا حالا نشده که دوست داشته باشید در لحظه هم با او وقت بگذرانید و هم از او دوری کنید؟

در این لحظات شما دوست دارید که او نزدیک شما باشد و در لحظه هم می‌خواهید که اصلا به شما نزدیک نشود؛ همچنین فکر کردن به او، هم شما را خوشحال می‌کند و هم اعصاب شما را خرد می‌کند.

به اینگونه اخلاقیات، پارادوکس عشق و یا پارادوکس عاطفی می‌گویند.

همیشه یک سوالی درباره پارادوکس پیش می‌آید که شخصیت پارادوکس کیست! درواقع این شخصیت مخصوص افرادی است که مغرور و از خود راضی هستند. درواقع این افراد بیشتر از بقیه در معرض گیر افتادن در پارادوکس عاطفی هستند.

 

2. پارادوکس منطقی چیست

پارادوکس منطقی چیست

پارادوکس منطقی را با نام پارادوکس نظریه هم می‌شناسند؛ معمولا هر کاری یکسری مشکلاتی دارد؛ وقتی یک مشکلی پیش بیاید، یا می‌توان آن را فورا حل کرد و اینکه باید برای آن برنامه ریزی کنید و وقت بگذارید.

مورد اول را کار نداریم؛ بحث ما در مورد مورد دوم و برنامه ریزی کردن است. فرض کنید شما برای اینکه بخواهید به اطاعات کافی در این زمینه برسید، باید یک علامت سوال بر روی مشکلات خودتان بگذارید تا اطلاعات کافی را به دست بیاورید.

بعضی وقتها این علامت سوال می‌تواند شما را به چیزی که می‌خواهید برساند و بعضی وقتها هم اصلا نتیجه عکس را می‌دهد؛ بحث پارادوکس منطقی خیلی گسترده تر از این حرفاست. ما فقط سعی کردیم که در دو بند به تعریف مختصری از آن بپردازیم.

 

3. پارادوکس زبان

پارادوکس زبان

همه چیز در عکس بالا مشخص است و دیگر نیازی به هیچ توضیحی نیست؛

نوشته بر روی دکمه آبی: دکمه قرمز اشتباهه.

نوشته بر روی دکمه قرمز: دکمه آبی درسته.

 

4. پارادوکس عملی

به جمله زیر دقت کنید:

“باران در حال باریدن است؛ اما من به این باران باور ندارم.”

در جمله اول هیچ مشکلی نیست و خبر از بارش باران را می‌دهد؛ ولی در جمله دوم، ناگهان گوینده حرفش را نقض می‌کند.

 

5. پارادوکس در زبان فارسی چیست

از کلمه پارادوکس در زبان فارسی هم استفاده می‌شود که به آن آرایه پارادوکس می‌گویند؛ این آرایه زمانی به کار می‌رود که مثلا دو جمله که مخالف یکدیگر هستند را در کنار هم بیاورند، مثلا “غم شیرین”. البته از آرایه پارادوکس در شعر هم استفاده می‌شود که در ادامه به چند نمونه از آنها می‌پردازیم:

چند نمونه پارادوکس در شعر

1. بلبلی برگ گل خوش رنگ بر منقار داشت         و ندر آن برگ و نوا خوش ناله های زار داشت

2. در اندرون من خسته دل ندانم کیست                 که من خموشم و او در فغان و غوغا ست

3. بیا که قصر امل سخت سست بنیاد است

 

فرق تضاد و پارادوکس

فرق تضاد و پارادوکس

اگر با معنی پارادوکس آشنا باشید، می‌توانید خیلی راحت فرق تضاد و پارادوکس را بفهمید.

در بالاتر گفتیم که پارادوکس معنی “متناقض نما” را می‌دهد؛ درواقع اگر دو واژه در کنار هم، طوری قرار بگیرند که در نهایت یک معنی را بدهد، می‌شود متناقض نما! مثل جمله “جیبهای من پر از خالی است”!

ولی تضاد اینطور نیست! وقتی دو کلمه به شکلی در کنار همدیگر قرار بگیرند که دو معنی را به ما بدهد؛ مثل جمله “این میوه ترش و شیرین است!”

درواقع فرق بین تضاد و پارادوکس فقط در ادبیات وجود دارد و در بحثهای دیگر، زیاد به میان نمی‌آید.

 

بهترین جملات پارادوکس

در بالا هم به برخی جملات پارادوکسی اشاره کردیم؛ در ادامه هم به معرفی چند نمونه از بهترین جملات پارادوکس می‌پردازیم:

1. هر کسی رویی به سویی برده اند وین عزیزان رو به بی سو کرده اند           هر کبوتر می‌پرد زی جانبی وین کبوتر جانب بی جانبی

2. هر عقابی می‌پرد از جا به جا وین عقابان راست بی جایی سرا                  ما نه مرغان هوائی خانگی دانه ما دانه بی دانگی

3. هرگز وجود حاضر غایب شنیده ای                                                    من در میان جمع و دلم جای دیگر است.

4. کی شود این روان من ساکن                                                             این چنین ساکن روان که منم

5. برگ بی برگی نداری لاف درویشی مزن                                             رخ چو عیاران نداری جان چو نامردان مکن

6. خنده گریند همه لاف زنان بر در تو                                                   گریه خندند همه سوختگان در بر تو

 

چند نمونه پارادوکس

حالا که با مفهوم پارادوکس چیست آشنا شدید، بهتر است که چند مثال از آن آشنا شوید. در ادامه به معرفی پارادوکسهایی می‌پردازیم که در داخل سایت صحبت کردیم.

اگر شما هم پارادوکسی می‌شناسید که تا الان درباره آن صحبت نشده، در کامنتها بنویسید تا فورا به سایت اضافه شود.

 

پارادوکس پدربزرگ چیست

جواب پارادوکس پدربزرگ

پارادوکس پدربزرگ در بحث سفر به گذشته به وجود می‌آید که درواقع یکی از مشکلات سفر در زمان است؛

در این پارادوکس اینطور آمده که شما به کمک یک ماشین زمان به گذشته سفر کردید و توانستید پدربزرگ خودتان را ببینید؛ حالا به هر دلیلی، پدربزرگ خودتان را کشتید؛ اگر این اتفاق بیفتد، دیگر پدر مادر شما به دنیا نمی‌آیند و شما هم دیگر به دنیا نمی‌آیید. اگر شما به دنیا نیایید، چطور می‌خواهید برگردید به گذشته و پدربزرگ خودتان را بکشید؟

داستان از اینجا جالب می‌شود: وقتی شمایی وجود نداشته باشید که به گذشته بروید تا پدربزرگ خودتان را بکشید، پس پدربزرگ شما زنده می‌مانید و شما هم در نهایت به دنیا می‌آید و این روند تا ابد ادامه دارد.

 

پارادوکس دوقلو چیست

پارادوکس دوقلوها

برخلاف مورد اول، پارادوکس دوقلوها مربوط به سفر آینده است؛ این پارادوکس از نظریه انیشتین در مورد سفر در زمان به وجود آمد و همیشه هم با یک مثال، آن را توضیح می‌دهند:

“دو برادر با نامهای “سالی و سم” وجود دارند. سالی با یک فضاپیما به سمت یک ستاره می‌رود و یک سال در آنجا می‌ماند. وقتی به زمین برمی‌گردد متوجه می‌شود که سم 9 سال از او بزرگتر است و این در حالی بود که آنها در یک روز به دنیا آمده بودند.”

برای اینکه بهتر متوجه این توضیح شوید، باید حتما نظریه انیشتین را بخوانید.

 

مقاله پارادوکس چیست هم تمام شد! نظر شما درباره این مقاله چی بود؟ به جوابهایی که داشتید رسیدید؟ اگر همچنان سوالاتی در ذهن شما وجود دارد، در کامنتها برای ما بنویسید.

 

منبع: Wikipedia

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.